پویانما، مباحث تخصصی انیمیشن سه‌‌بعدی

«دوسالانه‌ی پويانمايی» مؤثرترين جشنواره‌ی ايران است

مریم قربانی‌فر
 Fatima_Yasrebi_Puyanama

فطيما يثربي از آن دسته هنرمندان ايراني است كه نه تنها در پويانمايي يعني تخصص اصلي‌اش و نوآوري‌هاي بسياري را وارد كرده است، بلكه در اين مسير انيميشن را در تلفيق آثار ديگر بسيار آزموده است. فطیما یثربی متولد سال 1354، دانش‌آموخته رشته نقاشی در مقطع کارشناسی و رشته‌ کارگردانی پویانمایی در مقطع کارشناسی ارشد از دانشگاه تربیت مدرس تهران است. وی از سال ۱۳۸۲ فعالیتش را در زمینه تولید پویانمایی آغاز کرده است و در هفتمين جشنواره پويانمايي تهران جزو هيأت انتخاب بوده است و در هشتمين دوسالانه پويانمايي كه همزمان با دهه فجر امسال برگزار مي‌شود بر كرسي هيأت داوران نشسته است. از مهم‌ترین آثار او می‌توان به فیلم‌های «صندلی‌ها»، «هیچ»، «لبخند مترسک» و مجموعه دو‌بعدی «قصه‌ پنج انگشت» اشاره کرد. وي در جشنواره فيلم شانگهاي نيز با انيميشن صندلي‌ها حاضر شد. همچنين یثربی در پروژه‌ Dog jam Guard به کارگردانی بیل پلیمپتون نیز به‌عنوان انیماتور حضور داشته است. آنچه در پی می‌آید گفت‌وگوی «قانون» با ایشان است.

خانم يثربي چه اتفاقي افتاد كه يك دانش‌آموخته رشته نقاشي به سمت كارگرداني انيميشن و پويانمايي رفت؟ جذابيتش براي شما از كجا آغاز شد؟

از همان ابتدا گرايش من به كاريكاتور و كارتون و انيميشن به عنوان مقوله‌اي جذاب در هنرهاي تصويري بود؛ ولي با تشويق‌هاي پدرم كه از دوران كودكي من را با نقاشي‌هاي معتبر اروپايي و دوران رنسانس آموزش داده بود جذب رشته نقاشي شدم؛ اما سبك آثارم بسيار اغراق‌آميز و اكسپرسيو بود. تا جايي‌كه به كاريكاتور در ابعاد بسيار بزرگ شباهت داشت. شايد اگر دوباره امكان انتخاب داشته باشم باز هم در همان ابتدا نقاشي را انتخاب كنم؛ چون زيربناي انيميشن و كارتون، طراحي است و نقاشي كمك بسيار خوبي به شناخت رنگ و كمپوزيسيون و غيره است.

روند توليد آثار انيميشن را چطور ارزيابي مي كنيد؟ در حالي‌كه بسياري از شركت‌هاي تهيه‌كننده سينمايي در دنيا روي آثار انيميشن هم سرمايه‌گذاري مي‌كنند، آيا اين اتفاق در ايران هم مي‌افتد كه يك شركت فيلمسازي براي توليد انيميشن سرمايه‌گذاري كند؟

در حال حاضر، شركت‌هاي كوچك و بزرگي هستند كه گاهي روي طرح‌هاي كارگردانان انيميشن به صورت موردي سرمايه‌گذاري مي‌كنند كه اصلا كافي نيستند. مراكزي چون صبا و صدا و سيما نيز كمتر از پویانمایی‌هاي مستقل حمايت مي‌كنند و بيشتر در زمينه ساخت سريال آن هم با اولويت دادن كميت بر كيفيت مشغول هستند و اين دليلي است كه توليدات ما بسيار است؛ ولي در مجموع هيچ بازار جهاني براي فروش و ارائه آن‌ها وجود ندارد و اين‌ها دلايلي هستند كه گاهي كساني مثل من به تهيه‌كنندگي آثار خودمان مي‌پردازيم.

در اكثر جشنواره‌های سينمايي جهان، انيميشن يك بخش از جشنواره است؛ اما در ايران در جشنواره فيلم فجر چنين بخشي وجود ندارد. دليلش بي‌توجهي به پويانمايي است يا اينكه ميزان توليدات به تعدادي نيست كه به آن بپردازند؟

قطعا بي‌توجهي به پويانمايي وجود دارد. مي‌بينيم كه بيشتر محصولات توليدشده سينمايي ايران هم در سال‌هاي اخير متأسفانه بسيار سطحي بوده و كمدي‌هاي نازلي توليد مي‌شود كه مخاطب خود را مثل كودكي فقط براي چند لحظه كوتاه مي‌خنداند؛ آن هم به شكلي بسيار بي‌ارزش كه هدر دادن وقت و هزينه و انرژي است. در حالي ‌كه اگر بودجه يك يا دو تا از فيلم‌هايي از اين سنخ به توليد پويانمايي اختصاص مي‌يافت -با توجه به پتانسيل جوانان ايراني- مطمئن باشيد كه نه تنها در كشور بلكه در جهان، انيميشن ايران بسيار بسيار گسترده‌تر مطرح مي‌شد.

با توجه به اينكه امسال هشتمين دوسالانه جشنواره پويا‌نمايي همزمان با جشنواره‌هاي دهه فجر برگزار مي‌شود، اين تفكيك جشنواره پويانمايي از بخش سينما را مفيد مي‌دانيد؟

جشنواره پويانمايي كلا دوسالانه برگزار مي‌شود و از نظر من، بهترين و مؤثرترين جشنواره در كل ايران است. سطح فيلم‌هاي ارسالي از اقصي ‌نقاط جهان بسيار بالاتر است و اغلب فيلم‌هاي ارسال شده بيشتر از 10 جايزه جهاني را كسب كرده‌اند و اكنون مي‌خواهند در جشنواره پويانمايي ايران شركت كنند. اگر چه نسبت به جشنواره فجر با بودجه‌اي بسيار ناچيزتر و با امكاناتي بسيار كمتر برگزار مي‌شود ولي تنها اين جشنواره است كه باعث ارتباط كارگردانان داخلي و خارجي بوده و پویانمایی مستقل ايران را زنده نگه داشته است.

شما با انيميشن «صندلي‌ها» به جشنواره فيلم شانگهاي رفتيد و البته داور هفتمين جشنواره پويانمايي هم بوديد. تفاوت اين جشنواره‌ها را با توجه به اينكه در يكي داور و در ديگري به عنوان شركت‌كننده حضور داشتيد، چطور ديديد؟

جشنواره پويانمايي ايران اصولا چيزي از ديگر جشنواره‌‌هاي جهاني كم ندارد. فقط شايد زرق و برق و بودجه و جوايز بسيار محدودتري دارد يا بازار فيلم بسيار كوچك و محدودي دارد؛ ولي از لحاظ فيلم‌ها همان فيلم‌هايي كه در جشنواره‌هاي معتبری چون اسني و زاگرب يا انيماموندي و… اكران مي‌شوند اينجا نيز حضور دارند، ولي سطح فيلم‌هاي توليد داخل كمي پايين‌تر است. اگر چه فيلم‌هاي مستقل بسيار فوق‌العاده‌اي در ايران سالانه توليد مي‌شود ولي به علت‌هايي كه گفتم از جمله نبود سرمايه‌گذار و حمايت نکردن سازمان‌ها و دولت، فيلم‌هاي خوب داخلي بسيار كمتر از سطح جهاني خود است. البته در جشنواره امسال هم جزو داوران بخش اصلي جشنواره هستم و در جشنواره قبلي، يعني دو سال پيش نیز جزو هيأت انتخاب بودم.

شما در توليد يكي از معدود پویانمایی‌هاي خوب تلويزيوني كه مجموعه «قصه‌هاي كهن» بود با تلويزيون همكاري كرديد. اين مجموعه نشان داد كه پویانمایی ايراني هم اگر خوب باشد، مخاطب خود را خواهد داشت. بعد از توليد اين مجموعه نسبتا موفق، آيا پيشنهادهای تلويزيوني ديگري داشتيد؟

بله، به طور مثال قصه سريال پنج‌انگشتي بر اساس اشعار مصطفي رحماندوست در قالب داستان‌هاي كوتاه يك دقيقه‌اي كه 30 قسمت بود به شكل دو بعدي ساخته شد. قصه ضرب‌المثل‌ها به دليل تكراري بودن موضوع و اينكه تمايل به تجربه انيميشن در وادي‌هاي ديگر مانند نماهنگ (موزيك ويديو) يا مستند انيميشن داشتم، اجرا نشد كه البته ممكن است دوباره اين پروژه روي ميز كار قرار بگيرد. ولي از مردادماه سال آينده اقدام به ساخت يك مجموعه انيميشن كودكانه بسيار فانتزي خواهم كرد. البته بعد از اتمام پروژه‌هايي كه در دست كار دارم.

شما هميشه تمايل به تجربه‌هاي مختلف در عرصه‌هاي هنري داريد. نماهنگ پویانمایی مي‌سازيد يا حتي براي هنرمندان عرصه موسيقي جلد آلبوم طراحي مي‌كنيد. در نظر داريد پویانمایی را با هنرهاي ديگر تلفيق كنيد يا تجربه‌گرايي باعث اين مي‌شود كه به عرصه‌هاي ديگر هنري هم نزديك شويد؟

ترجيح مي‌دهم پویانمایی را به گونه‌اي ديگر استفاده كنم و عرصه‌هاي گوناگون را تجربه كنم از جمله نماهنگ كه به شكل كاملا حرفه‌اي و مجاز آن تا به حال در ايران كار
نشده است.

فكر مي‌كنيد هنوز چقدر از آن نگاه سنتي به پویانمایی -كه آن را سبکی براي كودكان مي‌دانستند- در ايران وجود دارد؟ آيا شما هم مخاطب پویانمایی را بيشتر كودكان مي‌دانيد؟

در حقيقت، پویانمایی كودك همچنان براي من بسيار جذاب است تا جايي‌كه شايد وقتي به ديدن يك پویانمایی كودكانه مي‌نشينم لذت من بيشتر از لذت يك كودك باشد، ولي معتقدم پویانمایی‌هايي كه مخاطبان آن بزرگسالان هستند و بسياري از محدوديت‌ها و مرزهاي كار براي كودك را ندارند و با صراحت و به شكلي كاملا هنري حرف و درد خود را مي‌گويند و بسيار براي من جذاب‌تر از ساخت به شكل سنتي و كودكانه شده است و همچنان انيميشن كودكان به نظر من بالاترين جايگاه را دارد؛ چراكه كاركرد اوليه پویانمایی اين بوده است و اصلا پویانمایی به چنين منظوري پا به عرصه گذاشت.

با توجه به وضعيت فعلي پویانمایی چه برنامه‌هايي براي اجرا داريد؟

در حال حاضر يك مجموعه نماهنگ از آثار رضا يزداني در دست توليد دارم كه دو اثر كاملا پویانمایی دوبعدي و بقيه تلفيق زنده و انيميشن است و امیدوارم تا پنج ماه آينده به اتمام ‌رسد. در عين حال براي يكي دو نفر از خوانندگان جوان ديگر هم قرار است نماهنگ كار كنم. پروژه فيلم كوتاه زنده انيميشن پارانوئيد من هم آغاز شده كه فيلمي بسيار خاص و متفاوت براي خودم است از فضاي ذهني يك بيمار مبتلا به پارانوئيد و از مردادماه سال آينده هم سريال كودكانه من كليد خواهد خورد.

لینک مطلب در روزنامه‌ی قانون

 

میر‌توحیدرضوی

نظرتان را بنویسید

آمار پویانما در یک نگاه

  • 56,809
  • 966
  • ۲۱ آذر, ۱۳۹۶

تلگرام پویانما

نوشته‌های تصادفی

پویانما را دنبال کنید